Droge nevel hogedrukverneveling: zo blijft gewas droog

Twijfelt u of hogedrukverneveling uw gewas nat maakt en daarmee de schimmeldruk verhoogt? Een terechte vraag, want een nat gewas is in de glastuinbouw nu eenmaal iets wat u liever voorkomt. Bij goed ontworpen droge nevel hogedrukverneveling verdampen de waterdruppels al in de lucht, ruim voordat ze het blad raken. In dit artikel leggen we uit hoe dat fysisch werkt, waarom systeemdruk en nozzle-ontwerp daarbij bepalend zijn, en hoe het Dutchbeek-systeem met 100 bar precies daarop is ingericht.

Wat is droge nevel bij hogedrukverneveling?

Droge nevel is het resultaat van verneveling waarbij water in zulke fijne druppels wordt verspoten dat het volledig verdampt in de kaslucht, zonder dat er zichtbaar vocht op het gewas achterblijft. Het tegenovergestelde is "natte" verneveling: grotere druppels die niet op tijd verdampen en als vocht neerslaan op blad, bloem of vrucht.

Het verschil zit in de druppelgrootte die met hogedruk wordt bereikt. Hoe fijner de nevel, hoe groter het gezamenlijke verdampingsoppervlak van het water en hoe sneller de druppels overgaan in waterdamp. Wilt u precies weten hoe dit proces technisch in elkaar steekt? Lees dan ook wat hogedrukverneveling precies inhoudt voor een uitgebreide uitleg van het systeem als geheel.

Adiabatische koeling: waarom de nevel al in de lucht verdampt

De kern van droge nevel hogedrukverneveling is een natuurkundig principe dat adiabatische koeling heet. Water dat verdampt, onttrekt daarvoor energie (warmte) aan de lucht om zich heen. Het resultaat: de kaslucht koelt af, zonder dat een oppervlak nat wordt. De verdamping gebeurt dus in de lucht, niet op het gewas.

Volgens Glastuinbouwwaterproof.nl is met hogedrukverneveling een verkoelend effect van 4 tot 7°C te bereiken dankzij dit proces van adiabatische koeling, waarbij lucht wordt gekoeld door het verdampen van water. Dat verkoelende effect ontstaat dus juist doordat het water in de lucht verdampt en niet op het blad terechtkomt.

Systeemdruk en nozzle-indeling: bepalend voor droge nevel

Of een nevel echt "droog" is, hangt in de praktijk af van drie zaken: de systeemdruk, de nozzle-uitvoering en de regeling van het systeem. Bij Dutchbeek werken we met een systeemdruk van 100 bar. Die hoge druk perst het water door een nozzle-opening van ongeveer 0,20 mm, waardoor een zeer fijne nevel ontstaat die kan verdampen voordat deze het gewas bereikt.

Een nozzle levert, afhankelijk van uitvoering en omstandigheden, ongeveer 4,5 tot 4,8 liter water per uur. Hoeveel nozzles uw kas nodig heeft en hoe deze het beste worden verdeeld, hangt af van de gewenste capaciteit en de indeling van uw kas. Twijfelt u hoeveel nozzles bij uw teelt passen? Bereken dit met de uitleg in hoeveel nozzles nodig kas?

Naast druk en nozzle-indeling is ook de aansturing van het systeem belangrijk: pas als druk, nozzle-uitvoering en regeling goed op elkaar zijn afgestemd, verdampt de nevel voordat deze het gewas bereikt. Dit is vakkennis die wij binnen Dutchbeek dagelijks toepassen bij het ontwerpen van systemen. Om die precisie ook op lange termijn te waarborgen, zijn alle leidingen in ons systeem uitgevoerd in RVS: corrosiebestendig, drukvast en duurzaam, zodat de nozzle-opening zijn precisie behoudt en het systeem betrouwbaar blijft functioneren.

Effect op de kas: temperatuur, luchtvochtigheid en plantstress

Droge nevel hogedrukverneveling heeft binnen de kas drie samenhangende effecten.

Temperatuurverlaging. Zoals hierboven beschreven, koelt de lucht af doordat de nevel verdampt (adiabatische koeling). Dit verkoelende effect van 4 tot 7°C helpt op warme dagen om de kastemperatuur beter onder controle te houden. Meer weten over de werking en de aandachtspunten hierbij? Lees kas koelen met hogedrukverneveling: werking, effect en aandachtspunten

Hogere relatieve luchtvochtigheid. Het verdampen van water voegt vocht toe aan de kaslucht, waardoor de RV stijgt. Volgens Glastuinbouwwaterproof.nl gedijen de meeste gewassen goed bij een RV tussen de 60 en 70%. Hogedrukverneveling is een geschikt middel om binnen die bandbreedte te sturen, juist omdat het vocht via de lucht wordt toegediend en niet direct op het gewas.

Minder plantstress. Doordat de nevel verdampt vóór het gewas, blijft het blad droog. Dat voorkomt bladnatheid, wat direct bijdraagt aan minder plantstress. Uit onderzoek van Wageningen University & Research naar koeling en verneveling bij chrysant blijkt bovendien dat vochtsturing op basis van vochtdeficit (VD) een bruikbare manier is om het kasklimaat nauwkeurig af te stemmen op de behoefte van het gewas.

Wat betekent droge nevel voor ziektedruk en gewaskwaliteit?

Een droge nevel heeft niet alleen een direct effect op temperatuur en vocht, maar ook een indirect effect op de gezondheid van uw gewas. Doordat adiabatische koeling de kaslucht afkoelt zonder het gewas nat te maken, kunnen luchtramen langer dicht blijven. Volgens Glastuinbouwwaterproof.nl blijft daardoor de CO2-concentratie in de kas hoger, wat samen met optimale teeltomstandigheden kan zorgen voor minder ziektedruk.

Bladnatheid is namelijk een belangrijke factor bij het ontstaan van schimmelziekten. Een goed ontworpen systeem dat werkt met droge nevel voorkomt die bladnatheid en verkleint daarmee dit risico. Wilt u weten hoe u vochtigheid en schimmelrisico in balans houdt? Lees dan botrytis luchtvochtigheid kas: risico goed beheersen voor een praktische uitleg.

Veelgestelde vragen over droge nevel hogedrukverneveling

Wordt het gewas nat van hogedrukverneveling?
Nee, niet als het systeem goed is ontworpen. Bij droge nevel hogedrukverneveling verdampen de druppels in de lucht voordat ze het gewas bereiken. Dit is afhankelijk van de systeemdruk, de nozzle-uitvoering en de juiste regeling van het systeem.

Wat is adiabatische koeling precies?
Adiabatische koeling is het proces waarbij lucht wordt gekoeld doordat water erin verdampt. Verdampend water onttrekt warmte aan de omgeving, waardoor de luchttemperatuur daalt zonder dat oppervlakken nat worden.

Welke systeemdruk gebruikt Dutchbeek en waarom?
Dutchbeek werkt met hogedrukverneveling op 100 bar. Deze druk zorgt, in combinatie met een nozzle-opening van ongeveer 0,20 mm, voor een fijne nevel die kan verdampen voordat deze het gewas raakt.

Hoeveel nozzles heb ik nodig voor mijn kas?
Dat hangt af van de gewenste capaciteit en de indeling van uw kas. Een nozzle levert, afhankelijk van uitvoering en omstandigheden, ongeveer 4,5 tot 4,8 liter per uur. Bekijk de uitleg over hoeveel nozzles nodig kas? voor een goede inschatting.

Meer weten over droge nevel hogedrukverneveling in uw kas?

Elk kasontwerp, elk gewas en elke teeltsituatie is anders. Wilt u weten hoe droge nevel hogedrukverneveling met 100 bar, de juiste nozzle-indeling en RVS-leidingen aansluit op úw specifieke kas? Neem gerust contact op en bel voor een afspraak, of vraag direct een offerte aan. We denken graag met u mee over een stabiel en betrouwbaar systeem dat past bij uw teelt.